palette
کتاب شناسی و نقد منابع در بحارالأنوار علامه مجلسی
رسول جعفریان, قاسم قریب

چکیده

علامه مجلسی، برای تألیف جامع حدیثی خود، بحارالأنوار، از کتاب­های روایی متنوعی بهره برده است. وی از همین رو پنج فصل مقدمه بحارالأنوار را به معرفی کامل منابع خویش، اختصاص داده است. کتاب­شناسی و نقد منابع در بحارالأنوار شامل دو محور اصلی است: تعیین نویسنده واقعی برخی منابع کهن و بررسی اِسناد بعضی کتاب­ها. در محور نخست، مجلسی بر مبنای سند روایات، سبک و محتوای نگارش کتاب و نسخه­های خطی قدیمی به اظهار نظر درباره مؤلف کتاب­ها پرداخته است. تبحر علامه مجلسی در زمینه کتاب­شناسی، سبب شده است تا به اشتباهات رایج کتاب­شناسانه در زمان خویش اشاره و نظرات نادرست را تصحیح نماید. در بخش بررسی اسناد کتاب­های روایی، نقد و بررسی علامه مجلسی فقط متوجه مؤلفان کتاب­هاست و شامل راویان روایات درون کتاب­ها نمی­شود.

واژگان کلیدی
بحارالأنوار، علامه مجلسی، کتاب شناسی، نقد منابع روایی.

منابع و مآخذ مقاله

آقا بزرگ تهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، بیروت، دار الأاضواء، الطبعة الثالثة، 1403ق.

أفندی، عبدالله، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، تحقیق سید احمد حسینی، قم، مکتبة آیة الله المرعشی، 1401ق.

بحرانی، یوسف، الحدائق الناضرة فی احکام العترة الطاهرة، تحقیق محمدتقی ایروانی، بیروت، دارالأضواء، 1405ق.

علی، جواد، «موارد تاریخ المسعودی»، سومر، الجزء 1و2، 1964م.

حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعة، قم، آل البیت، 1414ق.

ربانی، محمدحسن، دانش رجال الحدیث، مشهد، به نشر، 1381ش.

طارمی، حسن، علامه مجلسی، تهران، طرح نو، 1375ش.

فضلی، عبدالهادی، اصول حدیث، ترجمه محمدمهدی حقی و ابراهیم اقبال، تهران، چاپ و نشر بین الملل، 1388ش.

کلبرگ، اتان، کتابخانه ابن طاوس و احوال و آثار او، ترجمه علی قرایی و رسول جعفریان، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، 1371ش.

اللجنة العلمیة فی مؤسسة الإمام الصادق(ع)، موسوعة طبقات الفقها، إشراف جعفر السبحانی، قم، اعتماد، الطبعة الاولی، 1419ق.

مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الأئمة الأطهار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، الطبعة الثالثة، 1403ق.

المدید السویکت، سلیمان بن عبدالله، منهج المسعودی فی کتابة التاریخ، بی جا، بی نا، الطبعة الاولی، 1407ق.

مدیرشانه چی، کاظم، تاریخ حدیث، تهران، سمت، 1389ش.

منتجب الدین رازی، علی بن عبیدالله، الفهرست، تصحیح جلال الدین محدث ارموی، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، 1422ق.

نوری، محمد، «اولین فهرست نگاری‌های شیعه»، فصل نامه کتاب های اسلامی، ش8، 1381ش.

نوری طبرسی، حسین، الفیض القدسی فی ترجمة العلامة المجلسی، مندرج در جلد 102 بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، الطبعة الثالثة، 1403ق.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.